Forum – für Politik, Gesellschaft und Kultur in Luxemburg » Forum Artikel Sozial an ekologesch Erausfuerderungen

Sozial an ekologesch Erausfuerderungen

Interview mat engem Gewerkschafter

"forum": Nom zweete Weltkrich huet eng Period vu wirtschaftlecher Prosperitéit ugefaang, opdmannst an Europa, den USA an a Japan. D' sozial Spannungen a Konflikter, déi ët gouf, konnten ëmmer entschärft gin, well genuch do war fir ze verdeelen. Déi Räich si vläicht nët méi aarm gin, mee déi Aarm si méi räich gin; d'Liewensbedingungen vun de schaffende Leit hun sech verbessert. Dëse ... "forum": Nom zweete Weltkrich huet eng Period vu wirtschaftlecher Prosperitéit ugefaang, opdmannst an Europa, den USA an a Japan. D' sozial Spannungen a Konflikter, déi ët gouf, konnten ëmmer entschärft gin, well genuch do war fir ze verdeelen. Déi Räich si vläicht nët méi aarm gin, mee déi Aarm si méi räich gin; d'Liewensbedingungen vun de schaffende Leit hun sech verbessert. Dëse Modell schéngt elo an enger Kris ze sin. Engersäits as de Sozialstaat ëmmer méi héich verschëllt, d'Betriber verlaange säin Ofbau fir international méi kompetitiv ze sin, an d'Aarbechtslosegkeet hëllt ëmmer weider zou. Wéi wäit gesäis du, Jean-Claude Reding, Gewerkschafter, den ale Modell bedreet, wéi eescht sin déi Bedreeungen an dengen An ze huelen?
Jean-Claude Reding: Wann een zréckbléckt, déi ganz Zäit hat een e grousse wirtschaftleche Wuestum, dat hängt mat villen Uraachen zesummen. Zum Deel mam Opbau nom Krich, awer och duerch i nz vill Produktiviteitssteigerungen an och eng grouss Demande, dei do war, an 't huet eent dat anert ged roen. Dat schengt elo aus enger Rei vu Gram eriwwer ze sin, an 't as vlaicht un der Zait, d'Fro vun der Verdeelung nei ze stellen. Reding: Modeller wei bei VW, dat Urine Modeller sin. An enger Krisesituatioun as et emmer besser d'- Leit behalen eng Plaz, an si bun als Conterparti vun engem Lou nverloscht eng Aarbechtszäitverkiirzung. Mir haten och schon hei zu Letzebuerg esou Modeller, besonnesch bei der Arbed an de siwenzeger Joeren. D'Grenze vun deem Modell sin do erreecht, wou kee Sputt mei as bei de Leit, fir effektiv Akommesverloschter kennen z'akzepteiren. Dann bu mer awer och de prinzipielle Widderstand, deens de a Betriber fans, wanns de d 'Thema Aarbechtszaitverkiirzung opwarfs. Zum Beispill bei Du Pont de Nemours, wou mer probeiert haten eng Aarbechtszaitverkiirzung ze maachen, andeem mer gesot hun, mir welle keng Lounerheijung iwwert den Inflatiounsausglaich eraus. Dei Aarbechtszaitverkiirzung war meiglech gewiescht, well dee Betrib eng gudd Produktiviteitsentwecklung huet an och Gewenn ofgeworf hat. 'T war also u sech eng Verdeelung, obs de lo mei Loun oder Aarbechtszaitverkiirzung wells hun. 'T as vun de Leit ged roe gin an hirer Majoriteit. Kuerz nodeem d'Direktioun eis Propositiounen ofgelehnt hat, huet se annonceiert 160 Aarbechtsplazen missten ofgebaut gin. Wa mer virdrun deen anere Wee m ange waren, da waren eng ganz Retsch vun deenen Aarbechtsplaze gerett gin. Diego Rivera:"Die neue Freiheit" Ech sin der Meenung, dass d 'Verdeelung an deene leschte Joeren zuongonschten vum Salariat gelaf as. Wat net wellt heeschen, dass do net Lounverbesserunge komm sin, mee d'Gewenner urn Niveau vum Kapital, dei sin einfach méi seier gelaf wei d'Lounverbesserungen. Dann as och hannendrunn eng gesellschaftspolitesch Fro, ob a wei mer dee Modell, dee bestanen huet, deen do u seng Grenze komm as, wei mer dee fir d'Zukunft kennen emanneren, ouni daft d 'sozial Ofsecherung vun de Leit verschlechtert get. Enner sozial Ofsecherung verstinn ech eischtens en uerdentlecht Akommes, zweetens Aarbecht fir jidfereen. Ouni Aarbecht bass de ausgeschloss aus eiser Gesellschaft. AarbechtszaltverkiirzuL j "forum": D 'Thema A arbechtszaitverkiirzung war jo laang als politescht Thema tabu, a jhust eng Spillwis fir Linksintellektueller. Bei VW an Daitschland as elo e Vertrag ofgeschloss gin, wou Aarbechtsplaze gerett gin, doduerjer, dass jidferee manner schafft, an och e besse manner verdingt. D 'Thema as elo salonfiiheg gin; wat as vu Modeller wibeiVW ze halen? Itml 1994 11 Ech sin der Meenung, dass d'Verdeelung an deene leschte Joersn zuong • nseL-Jten vum Salariat gelaf as. Wat net went h- sche ass do et Lounverbesserunge m sin, mee d'Gewe - r urn Niveau vum kapital, del si einfach mei s 'ler geref we! d'L l•unver- , I besserungen. "forum": Besteet d'Leisung vum Problem vun der Aarbechtslosegkeet also dran, fir betribsweis lues a lues Aarbechtszelitverkiirzungen auszehandelen ? Reding: Fir d'Aa rbechtzaitdiskussioun richteg ze verstoe, misst ee vill mei wait zreckkucken. 't misst ee mol einfach eng Keier d'Fro stellen: Wei war d'- Situatioun haut, wann een all d'Parametere gleichgelooss haft, wei se um Ufank vum Jorhorunert waren? Modellrechnungen a Frankreich weisen, datt bei gleichbleiwender Aarbechtszait, toutes choses itant egales par ailleurs, notamment d'Entwecklung vun der Prod uktiviteit a Frankraich haut net 3 Milliounen Aarbechtsloser wieren, mee 14 Milliounen. Eng vun den Thesen, dei ee kann opstellen, as datt mer vill ze la ang gewaart bun, fir d'Aa rbechtsza itdiskussiou n an Europa unzekiirpen. An net nemmen s'unzekiirpen, ma och reell do virunzekommen a wirklech d'Aarbechtszait massiv ze senken, an dat as eng vun den Ursaache, firwat mer dee Sockel vu struktureller Aarbechtsloosegkeet hun, deen Emmer rnéi wiisst. Ech sin dovun iwerzeegt, dass dat eng Viraussetzung fir de struktumlle Chomage ze bekampfen war an as, au contraire zu deem, wat den Har Junker a sengem Virtrag ("forum" Nr. 151) seet, wann hien haft, ouni massiv Aarbechtszaitverkiirzung nees eng schaftegung ze erreechen. "forum": Aarbechtzaitverkiirzung, mat vollem oder deelweisem Lounausglaich, dat kascht; wei kann een dat ftnanzeiren? Reding: 'T as de Venledungsproblem, do si mer da bei der Fro vun der gesellschaftspolitescher Optioun. Mer kenne soen, 't muss direkt a pes mat vollem Lounausglaich sin, wanns d'eng generell Aarbechtszaitverkiirzung mechs. Oder mer kennen dat aneschters organiseieren, a mer kennen och deelweis ouni voile Lounausglaich fueren, deelweis dermatt. Fir mech as dat eng Fro vun der sozialer Gerechtegkeet. Mir hun ebe Leit, deene kanns de net zoumudden, dass se manner verdingen, well se schon op engem Minimum setzen. Du kanns awer gesamtgesellschaftlech gesi schon de choix man a soen: Mir verkiirzen do d'Aarbechtszait a mir ma mi lues bei der Akommesentwecklung. Dat as fir mech e gesellschaftspolitesche choix, dee meiglech as. Zesummenaarbecht vun de Gewerkschaften europa- a weltwait "forum": Wann ee seet, d'Verdeelung muss anescht gemaach gin, da muss ech iirgendengem eppes ewechhuelen, eben deene Leit, déi elo d'Gewinner astiechen an dann e bessche manner astiechen... As er dann net esou, dass dei awer urn laangen Hiewel setzen: Wann ech zum Beispill a Letzebuerg oder esouguer an Europa esou eng Politik duerchfeieren, da soen dei, da ma mir einfach eis Betriber zou a mir gin an Ostasien oder loss &rens? Reding: Dat as de Problem, wou's de dranhangs, an 't as ganz evident, dass de esou engpolitesch Optioun nemrnen an engem grousse wirtschaftleche Raum treffe kanns, wou dann och e politesche Konsens insgesamt an dal- Gesellschaft muss bestoen, fir Et ze man. Urn Niveau vun der EU war Et menger Ansicht no machbar. Da giffe vlaicht verschid de Produktioune verlagert gin an aner Lanner, ma insgesamt keins de da jo Aarbecht op aner Terra ine verlageren, du keins nei Produktiounen entweckelen. Well do muss een och gesinn, datt ee souwisou Emmer an engem dynamesche Prozess as, an dass de Enuner Entwecklungen hues, wou Produktiounen opengkeier verschwannen oder op anere Plazen hi rgestallt gin an anerer amplaz kommen. D'Fro as natiirlech hannendrun och nach dei, op ee net och muss an de Welthandelsaccorde politesch Optiounen treffen, an do d'Thema vun de Sozialklauselen uschwatz,en. Net am Senn vun engem Protektionismus, nä, et geet drems derfir ze suergen, datt zum Beispill d'Textilaarbechter a Sri Lanka d'Recht hun, fir Gewerkschaften ze grennen, dass dei minimal Standards vun der Internationaler Aarbechtsorganisatioun respekteiert gin. An 't geet drem, dass genau dei Betriber, del dei Delokaliseirunge maachen, net dovu profiteieren fir dei Lent do total auszebeuten, an hei kenne mei Profit man, well se dei Leit esou schlecht bezuelen dohannen, dass dei emol dei Kleeder, del se hiirstellen, net kenne kafen. "forum": Kennen dann d'Gewerkschafte net international zesummeschaffen, dass zum Beispill eng europliesch Textilgewerkschaft mat eager Gewerkschaft a Sri Lanka Oita- e Konzern optrett? Reding: Dat as bis do jhust an eenzelne Fall realiseiert gin. Wat passeiert, dat as, daft Campagnen initieiert gin vun den intemationale GewerkschaftsbEnn oder de Berufssekretariater fir emol Pressioun op deen een oder deen anere Konzern ze maan. Wat ervirstecht, dat as, dass dat nach am beschte funktioneiert zwEschen industrialiseierte Lamer, hei oder a Siidostasien. Verschidde Gewerkschaften aus eenzelne Lanner hun och extra Fongen, wou ganz vill an Opbauaarbecht vu Gewerkschaften an der Dretter Welt gestach get, wou Projete vu Schoulungszentren, sozialen Infrastrukturen fir d'Leit, Cooperativen asw. finanzeiert gin. Den OGB-L investeiert och aljoers an esou Projeten. Wat eng nei Evolutioun as, datt as zum Beispill am Chemiberaich, wou d'intemational Chemigewerkschaften wahrend Joren eng Campagne lafen haten iwwert d'Secherheet an der Chemibranche. Wat eppes ganz wichtiges as, besonnesch an der Dretter Welt. 'T as och ugaangen no den Alczid enter an Indien, do huet dei Campagne s nz massiv agesat. Op de Konferenze vum Bureau International du Travail zu Genf sin da schliisslech och nei SEcherheetsstandarde diskutelert an ugeholl gin. "forum": Et get jo och nach den Europaeschen Gewerkschaftsbond? Reding: An der Europaescher Unioun hues de nach eng Entwecklung, dei vill mei rasant geet, wou mer op vill méi eng integreiert Gewerkschaftsstruktur histeieren. Mee dat hangt och mat der politescher Evolutioun vim der EU zesummen. Mir geet se net seier genuch, dei europaesch Integratioun vun de Gewerkschaften. Di national Gewerkschaften gin dem EGB net genuch Mettelen, mir misste bereed sin, vill mei Suen z'investeieren an dei europaesch Strukturen. Do feelt et eis u Leit... 12 forum nr 152 "forum": De Patronsorganisatiounen, deene feelt et net u Lek zu Breissel Reding: Jo, dat as e politesche choix, deen d'Gewerkschafte och misste maachen. Et stellen sech och nach aner Problemer. Wa mer iwwer Verhandlunge schwatzen um europaesche Plang, watfer Rechter huet dann den EGB, fir am Numm vun all senge Mitgliedsorganisatiounen ze schwatzen? Wei get d'Konsultatioun gemaach? Wei get den demokratesche Matsproochprozess vun de Memberen organiseiert. Bei eis as dat nach relativ einfach. Mir kenne relativ vill Versanunlunge man, fir Fuerderungen opzestellen an iwwert d'Kollektivvertag ofzestemmen. Deen Demokratieprozess as wichteg a misst esouguer nach verdeift gin. Ma wei organiseierst de deen, wann et elo em europaesch Dossiere geet? An deem Zesummenhang stellt sech och d'Fro vun der Delokaliseiening. Well d'Delokaliseitung, leeft jo net nenune mat der Dretter Welt. D'Delokaliseirung an Europa leeft am Moment haaptsachlech teschent europaesche Lanner a mat Osteuropa. Electrolux geet net op d'Philippinnen, mee si geet an Ungam. Ech hun de moijen nach vun der Goodyear gelies, dei soen, wa mer hei zu Letzebuerg mat de Lein net erafgin, da gi mir an Da itschla nd oder a Frankraich. Do get net mat Malaysia gedroht, mee 't get gedroht europa-intem. Do misst een sech europawait kenne koordineieren, den Iwwerbleck behalen, wat an deem Konzern leeft. Teschend den eenzelne Betriber vu Goodyear an Europa, do get et ebe keen europaesche Betriibsrot. Aid contraire, d'Goodyearsdirektioune maachen alles, wat se riemme kEnne, fir ze verhenneren, dass d 'Leit aus deene Betriber sech kennen treffen. Derbai keimt, dass mer mussen den Opbau vun de Gewerkschaften an Osteuropa ganz systematesch Ennerstetzen. Vlaicht gin d'Ennerstetzunge fir d'Gewerkschaften an der Dretter Welt e besse mei kuerz geschriwwen, well d'Hausdiir mei no as, an d'Hausdiir, dat as Mettel- an Osteuropa. Ma dat as och eng Fm vu de Mettelen, (leis de hues. "forum": Do as de GATT jo e wichtegen Enjeu... Reding: An deem Senn gesait och dei international Gewerkschaftsbewegung d'Diskussioun iwert d'Sozialklauselen. Dei hun s'och probeiert opzewerfen. Mir hei zu Letzebuerg hun och un d'Regirung geschriwwen, a gesot, an den Accord& iwert de GATT misst och iwwer Sozialklauselen diskuteiert gin. Den EGB huet e ganzen Dossier doriwwer zesummegestalk. 'T as eis bis elo net gelongen, dei politesch Debatt doriwwer ze lanceieren, an dat as bedauerlech. Reding: Mir musse hei am Land wEssen, datt mer an enger Regioun liewen an dass mer mussen an enger grousser kultureller Vielfalt weiderliewen. All Reckschrett, deen do 'cant, as gefeierlech. Dat muss een op alle Niveaue beiiicksichtegen. Dat geet un, wann ee falsch Satz an d'Welt setzt, wann een zum Beispill an engem Saz iwwert de Chomage vun de Letzebuerger schwatzt, an an deem nemlechte Saz vun deene vine Frontaliere schwatzt, dei hei op Letzebuerg schaffe kommen. Well dann Ennerstellt een, dass d'- Leit hei keng Aarbecht hatten, well mer Frontalieren batten, dei hei an d'Land erakommen, an dat as esou simplistesch an esou national geduecht, dass de do jhust Friemenhaass dermat provozeiers, an de Problem net leis. Och d'Gewerkscbafter mussen do oppassen, well et geet deenen och y nz seier iwwert d'Lepsen, esou Satz, wou net emmer op d'Wieder opgepasst get, dei ee seet. Mee fir op de GATT zreckzekommen: Sou wi och d'Ekologisten zu Recht Emweltklausele verlaangt hun, menge mir, dass een och Sozialklausele misst abauen. An dass een doriwwer eng Diskussioun mol misst ufanken. Mer brauchen eng politesch Optioun, wou mer soen, mir sin entweder fir e soziale Modell oder mer si fir e reng liberal-kapitalistesche Modell. An 't as dorems, wou am Moment d'Debatt dreint, awer dei Debatt as diffus am Hannergrond a net prazis genuch. D'Strategien vum Patronat Diego Rivera: "Moderne Industrie". Op Dauer as dat eng gefeierlech Situatioun, well bei de schaffende Leit opengkeier eng pmtektionistesch Mentaliteit opkomme kann. Ech erenneren do a Frankraich un d'Campagne "Achetez frangais" oder an Amerika un d'Campagne geint japanesch Autoen. Dat as sEcherlech net d'Leisung vum Problem. "forum": Den Nationalismus an d'Friemefeindlechkeet huele jo och zu Letzebuerg zou... "forum": 'T as oplleg, wéiddrDebattdeelweis ausgewach get, an 't kann een sech froe virwat. Et as jo net esou, dass d'Industri ouni all politeschen Afloss war. Wann zu Letzebuerg d'Industriellefederatioun zum Beispill eng bestemmte Meenunghuet, da brengt se e t jo och fiirdeg, diiMeenung an alle grousse Parteien zur Geltung ze brengen. 'T as also net evident fir Ideen duerchzesetzen, dei deene Leit widderspriechen. junl 1994 13 Reding: De Problem as esouguer nach méi gravelrend. Dei Leit, dei d'Patronat hei zu Letzebuerg vertrieden, gin engem heiandsdo d 'Impressioun, si hatte souwisou näischt méi ze soen, wann ee feststellt, wat se op nationalem Plang mat engem diskuteiren, an wou mer och nach prinzipiell d'accord sin. A wann een dann awer op den Terrain, an d'Betriber geet, gesait et ganz anescht aus, haapsachlech an den intemationa le Betriber. Dei spillen awer eng nz grouss Roll. Well 't get viii vun deene klengen a Mettelbetriber geschwat, ma 't daerf een och do net vergiessen, dass dat oft Zouliwwerer si Vim deenen zentralen Industribetriber. An dei zentral IndustriBetriber geheieren hei zu Letzebuerg quasi allegueren auslannesche Konzerner, dei a ville Lanner vertratt sin. Dat brengt matt sech, dass mer eng komesch Situatioun Icreien, dass ee namlech u sech iwer Saachen bei schwatzt, wou awer d'Entscheedunge souwisou net hei getraff gin. Dat direkt sech och an der Organisatiounsstruktur vun de Betriber aus. Freier sin dei grouss Konzerner higaangen a si hu gesot: do an deem Land hu mer e Site, wou mer allmeiglech Saachen hirstellen, en integreierte Site. Haut get och gesot, mir man en integreierte Site, ma awer rondrem ee Produkt, dat hirgestallt get. Wann een dann eng Fabrik hellt, dei mengetweege 5 oder 6 Produkter hirstellt, dann as all eenzelene Produkt en eegenen integreierten business, wei se dat nennen. "forum": War as dann d'Konsequenz vun esou enger Opspaltung an de Betriber? Reding: Jo, wann esou e business kee Profit mei brengt, da seet de Konzern, da stousse mer en af. Sou dass d 'also net mei kanns soen, ok., op deem doe Produkt mechs de elo mol e bessen Defizit, ma op deem anere mechs de nach e Risegewenn, an dat cent glaicht dat anert aus. D'Konsequenz vun der neier Politik as, daft den defizitaren Produkt a terme net mei hirgestallt get. Haut stees de dann direkt virun (far brutaler Alternativ: Entloossung oder d'Lounkaschten ze drecken. Wann een dann awer iwwert d 'Lein schwatzt, get natiirlech vun de Lein vum gesamte Personal am Betrib geschwat, da get net nemme mei geschwat vun deenen enge; wou mir och schlecht gestallt waren als Gewerkschaft fir elo ze soen, ma dann diskuteire mer lo jhust iwwert dee Fenneftel do vum Betrib, a mir diskuteiren net iwwert de gesamte Betrib. Do get eng reell Erpressung gemaach, an do si mer och ganz schwaach. Wann e versicht, dei Froen eleng an engem Land ze leisen, as dat eng Illusioun. Do brauchs de schon e grousse Raum wei d'EU, wou's de dann awer misst eng global politesch-ekonomesch Approche hun, di Off gedeelt gi vun de Regirungen vun all deene Lanner. An do si mer awer wait ewech; au contraire, wann een d'Situatioun global kuckt as majoritar am Moment eng liberal-kapitalistesch Approche virherrschend. An doduerch satzt dei Tendenz sech och am Ament du erch. Da si mer och erem op dem politeschen Terrain, wou mir musse kucken, dass mer dei politesch Optioun an alien europaesche Lanner fannen fir e soziale System, an net fir e reng profitorienteierte System. Ekologesa, EraJsfuederungen "forum": Niewt de sozialen Erausfuerderungen get et del ekologesch: Wann ech an der Industri well mei ekologesch schaffen, dann huet dat ganz oft Inzidenzen, déi negativ ze si schengen: Wann ech manner Auto fuere well, da bauen ech manner Autoen, an da gi ganz viii Leit an der Autosindustri aarbechtslos. Wann ech eirens mei deier Filteren abauen, da si manner Suen do fir d'Aarbechter ze bezuelen. Reding: Dat stemmt kuurzfristeg. D'stemmt menger Meenung no awer net mettelfristeg. Bei der Autosindustri well ech drop hiweisen, dass (PIG Metal/ an Daitschland sech vrun engem oder zwee Joer ganz intensiv domadder beschaftegt huet a Modeller entweckelt huet, wéi d 'Aarbechtsplazen an deem Indu - strizweig kennten erhale bleiwen, och wann den Individualtransport zreckgeet. Dann hues de natiirlech Konversiounszaiten, wou's de dech emstells vun deem engen op dat anert. 'T as emmer eng wivill raft hues de fir dech Emzestellen, dass de dat kanns sozial esou organiseieren, dass do derbai net Leit ennert d 'Rieder kommen. MetteWristeg denken ech, daft sech Emstelle bunt, an dass et och ekologesch nei Terrain get, wou s de nei Aarbechtplaze kanns schafen. An ech denken do net nemmen u Reparatur un der Emwelt, ma du kanns och an Emwelttechnologien oder an emweltfrendlech investeieren a nei Produktiounen opbauen. Eng Firma wei Arthur Anderson hei zu Letzebuerg huet jo dei Idee iwerholl an e Modell entweckelt, an dei si jo lo ganz bestemmt net am Verdacht, dass se net maartwirtschaftlech-kapitalistesch geife rasormeiren. 'T as fir mech ee vun de Beweiser, dass Aarbechtsplazen och am industrielle Beraich enner Emweltgesiichtspunkter kennen opgebaut gin. Vim Joren war d'Diskussioun zu Wolz, iwwert d'- Eu rofloor mat dem PVC. Dei ganz Diskussioun war vill mei komplizeiert wi dass et do nemmen drem gaange war, watfere Produkt, daft se gengen hirstelle. 14 forum nr 152 Mir hun deemools am Comite mixte an och ronderem gesot, wann nei Investitioune kommen, da muss een och drun denken, dass ee vlaicht och mol aner Produkter hirstellt dei net op PVC-Basis sin. Well do as eng Entwecklung do, an 't soli ee virausdenken dohinner, well soss sin dei Aarbechtsplazen do a terme och a Gefor. Ech stelle mat Freed fest, dass de Betrib ufankt, dat ze gesin, an dass se och ufänken an d'Recherche an an d 'Entwecklung vu Net-Chlor-Plastikken ze investeiren. An domadder si fir mech d'Aarbechtsplazen an deem Betrib och mei ofgesechert wei wa se dat net geife maachen a mer kommen dann awer mei a Richtung vun eppes ekologesch Verantwortbaren. Duerfir mengen ech net, dass dat mEttelfristeg esou e Problem as, au contraire, dat as met-Eelfristeg eng Chance. Ech mengen awer wann de Betrib haut een anere Wee geet, dann net well mir dat iirgendwann eng Keier gesot hun, race well eng Entwecklung am Konsum stattfond huet. An zwar duerch eng Bewosstseinswerdung, dei vill Leit hun, dass se soen, mier kafen keng esou Produkter mei, mir bane Oren aner Produkter. A vun dohier as Et am Endeffekt en Zesummespill vu villen Facteuren, dei obengkeier eng Entwecklung an eng aner Richtung bringen. Well e Betrib kuckt primordial mol dono, ob e seng Produkter afgesat krit an ob e vill Sue kann dermatt verdingen oder net, dat as reng mikroekonomesch ganz kloer. "forum": Musse mer dann iwerhaapt Industri hei zu Letzebuerg hun, di; emmer ekologesch Probleemer opwerft? Mir hu jo och de Finanzsecteur, dee souwisou am meeschte Benefice ofwerft. An 't gouf bis elo nach keng Biirgerinitiative geint nei Banken, well dei maache jo keen Dreck. Reding: Mir sin der Meenung, dat mere seriiit industriellt Standbeen brauchen, dass Et net gudd as, eng reng Dingschtleeschtungsgesellschaft ze hun, mee dass d'och eng Produktioun brauchs. Mee do solle geziilt mol mei Efforte gemaach gin, an der Wirtschaftspolitik och an Emweltberaicher eranzegoen. Do misst een och mol d'ganzt Emfeld kucken, wat een do misst ronderem d 'Produlctioun selwer als Konditoune schafen an engem Land oder enger Regioun. Da muss ee sech Gedanke maachen, wei een dei Emstellu ngsprozesser, di giffe kommen, an den eenzelne Betriber kann organiseiren. Mir hu Betriber, dei kennen Et finanzeieren, well se gesond si, mir hun awer och Betriber, dei hatten ekonomesch Problemer. Mir bun do als OGBL an der Zait d'Iddi lanceiert, op een net misst e Fong schafen, wou Betriber, dei sech wElle besser Emweltstandarde gin, an dei awer net dei Mettelen hun, fir dat kennen direkt ze maachen, wou een deene Geld ka gin, entweder zenslos, oder mat niddregen ansen. 'T huet ee Betriber, da en Defizit man iwert e puer Joer eraus, oder di ganz minim Beneficer man, di jhust duergin fir dei Investissementer ze man, del einfach bluttnoutwendeg si, fir dass de Betrib sech kann halen. Et wees en awer, dass et och noutwendeg war an d'EmweltfrEndlechkeet z'investeiren, souwuel direkt do fir Emweltschied ofzebauen, dei se maachen an awer och fir d'Zukunft vun dene Betriber. 'T misst een deene Betriber eng Chance gin, an dei hun se net. Besonnesch net, wanns d '- eng geckeg anspolitik hues um Geldmoart. Well 't as net normal, dass de mei Su en erauskriss, wanns de Suen op eng Bank setz, wei wanns de s'investeiers fir eppes Produktives ze maan. A mengen An as dat net normal. 'T as vlaicht ekonomesch z'erklaren, mee 't as awer net normal. Fir eng volontaristesch Wirtschaftspolitik "forum": Du pladeiers also fir mei eng volontaristesch Wirtschaftspolitik ? Reding: Eng Wirtschaftspolitik, dei zulcunftsorienteiert as, an dei net au jour le jour einfach kuckt, wei kreie mer erEm en Ersatz fir eppes wat verschwennt, ma och watfir en Ersatz. Musse mer dat net mei laang am viraus plangen? Do brauch ee vlaicht och mei Instrumenter. Ech mengen och, et as e schl,veire Match, den e Politilcer muss man, e muss och dei Mettelen a senge Ministaren hun, vu Qualifikatioune, vu Leit, fir och systematesch kennen an dei Richtung ze goen. Well do geet et mam gudde WEllen eleng net duer. An 't as net eppes wou's de einfach esou dekreteiers an dann as et vun haut op muar esou, 't as schon en Asaz iwwert eng Langer Period do erfuerdert. "forum": Mee as et dann iwerhaapt esou, dass d'Politiker dat plangen? As a dann net esou, dass d'Planung haut an den ieweschte Stack vun de grousse Konzerne gemaach get, an dass mir jhust nach nokucken. An d'Politiker darfen do d'Betriber aweihen, wou neier opgemach gin oder do matkriiische goen, wou se zou gemach gin. Reding: Jo a Tian. Jo an deem Senn, dass secherlech grouss Konzcmer e ganz grousse Pouvoir hun. An dee kann iwwert de Pouvoir vun enger Regioun oder vun engem Land erausgoen. 'T as ganz evident, dass e Konzem wi Goodyear oder Du Pont de Nemours mei machteg as wei d'Letzebuerger Land. Op dar anerer Sa it mierkt een awer och, dass och esou grouss Konzerner beaflosst gin duerch d'politesch Entwecklung an d'opinion publique. Do gesait een, dass dei positiv Astellung zum Ernweltschutz d'Geschaftsverhalen vu munche Manager beaflosst. D'politesch Debatt spillt schon eng Roll, awer net direkt, an deem Senn, dass ee seet, mir kreien dat doten do imposeiert. Ma 't as eng Vielfalt vun Initiativen, dei e Geigegewiicht duersiellen, wou dann och e Geschaftsmann drop reageiert. Ech well awer och nach soen, daft e sech net muss domadder offannen, dass een eng Entwecklung huet, wou d'Politik par rapport zu de lenge wirtschaftlechen Iwvverleeungen zrecicgeet. Mee dass en och vlaicht do misst mei eng volontaristesch Politik rem an de Viirdergrond reckelen. "forum": forum Beet Merci fir den Interview. Den Interview mam Jean-Claude REDING, Member vum Exekutivbilro vum OGBL, gouf gefouerl vum RK. 'T as ganz evident, dass e Konzern wi Goodyear oder Du Pont de Nemours mei machteg as wei d'Letzebuerger Land. Op dár anerer Sãit mierkt een awer och, dass och esou grouss Konzerner beaflosst gin duerch d'politesch Entwecklung an d'opinion publique. swimmer luni 1994 15 152 11 5 Klein, Raymond Sozial an ekologesch Erausfuerderungen. Interview mat engem Gewerkschafter Jean-Claude Reding Luxemburg Interview